Tάσος Καραμπατζός:'Περί του Σχολείου λοιπόν, ο λόγο'

Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026 12:50
Ολοκληρώνεται σε λίγες μέρες η σχολική χρονιά και ο "λόγος" περί του σχολείου είναι.
Πριν 12 χρόνια, 4 Ιουνίου του 2014, ο "Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων" του Γ' Δημοτικού Σχολείου Νάουσας ("Γαλάκεια"), μετά από πρωτοβουλία του τότε δραστήριου Διευθυντή του Λάζαρου Σωτ. Μπιλιούρη, ο οποίος συνέγραψε κι ένα εξαιρετικό βιβλίο για την ιστορία του σχολείου μας που παρουσιάστηκε, έγινε μια μοναδική εκδήλωση στην αυλή, με καλεσμένους όλους όσοι μαθητεύσαμε στο συγκεκριμένο σχολειό, παλιούς δασκάλους, τους γείτονές του και τη ....μισή Νάουσα!
Η εκδήλωση που στηρίχτηκε κι από τον Δήμο μας, περιλάμβανε αναφορά στην ιστορία του πρώτου διδακτηρίου (αρρεναγωγείο) που είχε χτιστεί κάπου το 1860 προς τη δυτική πλευρά του σημερινού κτηρίου (προς τις οικίες "Αντιφάκου"), όπως επίσης και τη μετέπειτα (1921) ανέγερση του σημερινού διδακτηρίου, με την πολύτιμη δωρεά του Γρηγόρη (Γρηγοράκη-Γαλάκη) Λόγγου (της γνωστής τότε οικογένειας των "Λογγαίων"- βιομηχάνων της Νάουσας).
Έγινε επίσης απ' ευθείας σύνδεση με ηλεκτρονικά μέσα, με παλιούς μαθητές που μαθήτευσαν στα όμορφα "Γαλάκεια" και οι οποίοι διαπρέπουν σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και στο εξωτερικό, όπως επίσης και προβολή συνέντευξης του εν ζωή ακόμη τότε, Γρηγόρη Λιόλιου, πρώην Δημάρχου της πόλης (1995-1998) και παλιού μαθητή αυτού του σχολείου. Μαζί του τότε συμμαθητής, ήταν και ο γνωστός γιατρός της Νάουσας Γιώργος Κουκούλος, οι οποίοι μας μετέφεραν και την πληροφορία ότι το 1937, όταν οι δυό τους ήταν στην Στ' δημοτικού, είχαν φυτέψει τα δύο πεύκα μπροστά στην κύρια είσοδο του σχολείου. Από τα δέντρα εκείνα, σώζεται μέχρι σήμερα το ένα μόνο ηλικίας 90 ετών (!), ενώ το άλλο ξεράθηκε και αντικαταστάθηκε, ενώ παλεύει με ...νύχια και με δόντια να φτάσει σε μέγεθος το .....μεγάλο του αδελφάκι.
Στην ίδια εκδήλωση, βραβεύτηκαν επίσης πρόσωπα που τίμησαν τα "Γαλάκεια", όπως για παράδειγμα ο παλιός μας δάσκαλος Νίκος Πιτάκης, που διήγε τότε (2014) το 97ο έτος της ηλικίας του και ήταν παρών, διηγούμενος θαυμάσιες αναμνήσεις και βιώματά του ως δάσκαλος ! (βλ. φωτ.).
Όπως ήταν λογικό, η εκδήλωση περιλάμβανε και όμορφη μουσική με παλιά ωραία δημοτικά και λαϊκά τραγούδια, ώστε να τραγουδήσει και να χορέψει όλη η ....μαθητιώσα ...γερουσία.
........................
Αντί άλλων, ως κατακλείδα της εκδήλωσης εκείνης που γέμισε με αναμνήσεις και γλυκιές σχολικές νοσταλγίες, παραθέτω και τον εμπνευσμένο "πανηγυρικό" λόγο που είχε απευθύνει στον κόσμο και στους μαθητές τον Δεκέμβρη του 1921, κατά την ημέρα των εγκαινίων του νέου Διδακτηρίου, ο λόγιος και τότε δάσκαλος ΣΤΑΥΡΟΣ ΧΩΝΟΣ (πατέρας του μετέπειτα δημάρχου Νάουσας Αλέκου Χωνού 1955-1958).
Ένας λόγος μοναδικός, σπουδαίος, πνευματώδης, περιεκτικός και σύντομος. Ένας λόγος γραμμένος στην τότε διάλεκτο, λόγος "ποίημα" με πολλαπλά μηνύματα που συνεχίζουν να είναι επίκαιρα.
...................
Αξίζει να το διαβάσετε, μιας και οι τελευταίες μέρες των σχολείων πρέπει να εμπλουτίζονται και με σπουδαίες τοπικές αναμνήσεις, με στοιχεία πολύ παλιά, πολύ διαφορετικά, αλλά και πολύ "δοτικά". Γιατί εκείνες -οι προ 100 και πλέον ετών -εποχές για την πόλη μας την Ηρωϊκή Νάουσα, χαρακτηρίζονταν από σημαντικότατες ΔΩΡΕΕΣ γνήσιων Ναουσαίων Ευεργετών, που έβαζαν τη χρυσή σφραγίδα τους σε πολλά κοινωφελή- ευαγή Ιδρύματα (όπως π.χ. 1ο-2ο Δημοτικά Σχολεία, το "Λάππειο" Γυμνάσιο, το "Σεφέρτζειο" (4ο Δημ.Σχολείο) κι αργότερα το Νοσοκομείο Νάουσας, το 6ο δημοτικό και αρκετά άλλα). Έργα μέγιστης τοπικής αλλά και εθνικής σημασίας, με σταθερό σκοπό τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας τόσο στην ΠΑΙΔΕΙΑ, όσο και στην ΥΓΕΙΑ.
Ήξεραν πολύ καλά οι άνθρωποι, πού έκαναν τις ....ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ τους.
Όχι σε ....μπίζνες, funds, τζόγο, λαμογιές, αρπαχτές, ψευτιές, αλητείες και σε έναν εφήμερο υλικό πλουτισμό.
.......................
Ο λόγος που εκφώνησε στις 19-12-1921 κατά την τελετή των εγκαινίων του Γ’ Δημοτικού Σχολείου (ΓΑΛΑΚΕΙΑ), ο δάσκαλος και λόγιος της Νάουσας Σταύρος Χωνός .
«……Αλλ’ εις εμέ, επιτρέψατε παρακαλώ να χαίρω και να αγάλλωμαι και δια δύο άλλους λόγους. Πρώτον, διότι μετά 40ετήν διδασκαλίαν, αξιούμαι να διδάξω εις διδακτήριον δια την οικοδομήν του οποίου έχει ήδη είπη την τελευταίαν αυτής λέξιν η παιδαγωγική και αρχιτεκτονική επιστήμη και η υγιεινή. Και ούτω να αναφωνήσω το του Σαμουήλ: «Νυν απολύεις τον δούλον σου Δεσποτα εν ειρήνη». Και δεύτερον, διότι εις εμέ έλαχεν ο κλήρος, πρώτος να ομιλήσω από του νέου τούτου βήματος της νέας αυτής Σχολής, από το οποίον, τις οίδεν αύριον, οποίων ευφραδών ρητόρων θα αντηχήσουν εγκωμιαστικοί λόγοι και οποίων λιγηρών ομιλητών θα παρελάσουν μορφωτικαί διαλέξεις και ποίον άραγε, ως κατάλληλον θα ήρμοζε θέμα της σημερινής ομιλίας μας; Και ποιόν άλλον παρά το σχολείον, αφού σχολείου εγκαίνια τελούμεν; Περί του σχολείου λοιπόν ο λόγος μας σήμερον και προς τούτο αποφεύγων πάντοτε τον εις παρομοίας περιστάσεις φόρτον, δι’ ολίγα μόνον λεπτά επικαλούμαι την ευμενή σας ακρόασιν…..».
............................
Υ.Γ. Και μπαίνει μοιραία το ερώτημα; Σήμερα, τι γίνεται;