Για τον πολιτισμό και την ιστορία 'Η βρύση της Σολωμού'

Της κ. Ευθυμούλας Μπαμπάτση - Τζερεφού

Απόγευμα της Πέμπτης 4 Σεπτεμβρίου του 2025 και η οδό Δημητρίου Πολιορκητού στην Ανω Πόλη Θεσσαλονίκης γέμισε με κόσμο! Μαζεύτηκαν εκεί γιατί η Υπουργός Πολιτισμού κυρία Μενδώνη μαζί με το Δήμαρχο κύριο Στέλιο Αγγελούδη και την προϊσταμένη της εφορείας Αρχαιοτήτων πόλης κυρία Μπετίνα Τσιγαρίδα γιατί θα εγκαινίαζαν μία βρύση Οθωμανικής εποχής. Συγχρόνως όμως άνοιξαν οι βάνες και έτρεχε πόσιμο νερό από άλλες τρεις ακόμα βρύσες της ίδιας εποχής. Επίσης τέσσερις κατά σειρά κρήνες περιμένουν τη συντήρησή τους,

Την ώρα των εγκαινίων η Υπ. Πολιτισμού είπε: Εδώ έχουμε μικρά μνημεία τα οποία όμως έχουν ξεχωριστή βαρύτητα” κάνοντας λόγο για μνημεία τα οποία η πόλη και οι δημότες αγαπούν και έχουν μεγάλη σημασία για την εξέλιξη της Θεσσαλονίκης!

Ο Δήμαρχος συμπλήρωσε πως πρόκειται για κρήνες που αφηγούνται ιστορίες του χθες. Η επανασύνδεση των Οθωμανικών κρηνών αναβαθμίζει αισθητά το δημόσιο χώρο και λειτουργούν ως πόλος έλξης στους ντόπιους και τους τουρίστες.

Η προϊσταμένη εφορείας αρχαιοτήτων είπε πως η κατασκευή των δημοσίων κρηνών ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στους Οθωμανικούς χρόνους και έχουμε την υποχρέωση την αποκατάστασή τους γιατί αποτελούν ιστορικά μνημεία.

Η βρύση της οδού Σολωμού στην πόλη μας χαρακτηρίζει εποχή! Κτίσθηκε ττο 1908 από τους αδελφούς Δημήτριο και Νικόλαο Βαλταδώρο και χαρακτηρίζεται ιστορικό μνημείο! Τελευταίος κάτοχός της που τη δώρισε στο Δήμο Νάουσας ήταν ο Αγγελος Βαλταδώρος, δικηγόρος, πρώην Γενικός Γραμματέας του Υπ. Βορείου Ελλάδας επί Ν.Δ. Ευπατρίδης, με υπέρμετρο ήθος, αξιοπρέπεια και ανθρωπιά!

Ολόκληρη τη ζωή του την ξόδεψε στην αγάπη του για τη Νάουσα! Χάρισε ότι είχε και δεν είχε και στο τέλος πέθανε πλούσιος γεμάτος από εκτίμηση και των πλουσίων και των φτωχών συμπολιτών του! Στο Σύλλογο των Εν Αθήναις Ναουσαίων του οποίου ήταν μέλος δώρισε το πολιτικό του γραφείο μέσα στην καρδιά του Συντάγματος, Οθωνος και Φιλελλήνων. Στο γηροκομείο μας δώρισε ένα κατάστημα να παίρνει το ενοίκιο του για οικονομική στήριξη.

Πρωτοστάτησε να δημιουργηθεί το Ωδείο Ναούσης πριν 70 χρόνια το 1932. Ηταν από τα πρώτα ιδρυτικά μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Νάουσας.

Εγραψε βιβλία που αναφέρονται σε ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα της Νάουσας! Στις «αναμνήσεις του» περιγράφει με λεπτομέρεια όλη τη δομή της παλιάς Ζαφειράκη και νυν Σολωμού. Στο δρόμο αυτό αναφέρεται γιατί ήταν δρόμος τους! Δίπλα ήταν το δικηγορικό του γραφείο και παρά δίπλα γυάλιζαν οι τζαμαρίες από το περιβόητο καφενείο των αδελφών Δημητρίου και Νικόλαου Βλαταδώρου. Η Νάουσα τότε ήκμαζε.

Εγώ όλα αυτά τα θυμάμαι στην παρακμή τους, αλλά τα δαχτυλίδια αν έπεσαν, τα δάχτυλα όμως μένουν. Αρχοντες ήταν οι Βαλταδωραίοι, όπως ο Κώστας Βαλταδώρος του Νικολάου, δώρισε ακίνητη περιουσία στο Λάππειο γυμνάσιο εξασφαλίζοντας υποτροφίες σε αριστούχους μαθητές.

Τελευταία στο Δήμο Νάουσας χάρισαν και τη βρύση τους με την προϋπόθεση να στηθεί στην οδό Σολωμού.

Μεγάλη τιμή για εμένα που η Κατίνα Βαλταδώρου μαζί με τον Γιώργο Γιαννικουρή αποφάσισαν να τοποθετηθεί μπροστά από το σπίτι μου καθώς ξεχώριζε με τα παλιά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του. Εβαλε όλο το μεράκι του ο σπουδαίος λαϊκός τεχνίτης πέτρας Λάζαρος Φειδάντσης και ο δρόμος με το ιστορικό μνημείο πήρε λίγο από την παλιά ταυτότητά του.

Υποσχέθηκα ότι θα την προστατεύω Εκανα ότι μπορούσα για την αποκατάστασή της μετά την πρόσφατη ανάπλαση της Σολωμού!
Οσο την έβλεπα διαλυμένη, χαντακωμένη, ρημαγμένη, στην άκρη του δρόμου πεταμένη, έκλαιγε η ψυχή μου. Ευτυχώς ο Αντώνης Φειδάντσης γιος του Λάζαρου, κατόρθωσε να την αναστήσει παρόλες τις πληγές της.

Διάλογοι στον πεζόδρομο:
- Πότε θα έρθει η βρύση;
- Δεν ξέρω, απαντώ. Ρωτήστε το Δήμαρχο. Επίσης γνωρίζει καλά το θέμα και ο πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου κ. Αλέξανδρος Φειδάντσης γιατί σε μια συνεδρίαση πάρθηκε απόφαση σχεδόν ομόφωνα από όλες τις παρατάξεις ότι η βρύση θα γυρίσει στον τόπο της!

Η κρήνη των αδελφών Βαλταδώρου του 1908 ανήκει στην Οθωμανική εποχή και χαρακτηρίζεται ιστορικό μνημείο! Για την προστασία της οφείλει το δημοτικό συμβούλιο να πάρει θέση για να μην βρεθεί ξανά «μπλάνα κατά γης».

Ευχαριστώ