ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟ

Ως γιατρός, σε μια αγροτική περιοχή όπως η Ημαθία, πίστευα ότι κάποια πράγματα είναι αυτονόητα. Δεν είναι όμως!

Με έκπληξη – και έντονη ανησυχία – διαπίστωσα, συζητώντας με ασθενείς μου, ότι πολλοί ψεκάζουν τα χωράφια και τα δέντρα τους χωρίς μάσκα, χωρίς γάντια, χωρίς ειδική στολή, χωρίς κανένα ουσιαστικό μέτρο προστασίας. Όταν τους ρώτησα «είναι δυνατόν;», η απάντηση ήταν αποστομωτική:

«Κανείς ποτέ δεν μας ενημέρωσε επίσημα. Δεν ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε.»

Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο.

Τα σύγχρονα φυτοπροστατευτικά προϊόντα δεν είναι αθώες ουσίες. Πολλά από αυτά έχουν μελετηθεί για πιθανή μεταλλαξιογόνο ή καρκινογόνο δράση, για επιδράσεις στο ενδοκρινικό σύστημα και για συσχετίσεις με αιματολογικές κακοήθειες, συμπαγείς όγκους ή ακόμη και νευροεκφυλιστικά νοσήματα.Είναι πλέον σαφές ότι η χρόνια, επαναλαμβανόμενη έκθεση – ιδίως χωρίς μέτρα προστασίας – αυξάνει τον κίνδυνο.

Η απορρόφηση αυτών των ουσιών γίνεται αθόρυβα: από το αναπνευστικό σύστημα, από το δέρμα, από τους οφθαλμούς. Δεν χρειάζεται κάποιο θεαματικό ατύχημα. Αρκεί η επαναλαμβανόμενη συνήθεια. Η καθημερινότητα.

Ο ψεκασμός δεν είναι μια απλή αγροτική εργασία· είναι επαγγελματική έκθεση σε χημικούς παράγοντες. Και ως τέτοια απαιτεί σοβαρή προστασία: κατάλληλη μάσκα με φίλτρο, γάντια ανθεκτικά σε χημικές ουσίες, ολόσωμη προστατευτική ενδυμασία, γυαλιά, ειδικά υποδήματα, σωστή υγιεινή μετά την εργασία. Όχι από υπερβολή. Από πρόληψη.

Ως γιατρός, δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι άνθρωποι της υπαίθρου, εκτίθενται καθημερινά σε δυνητικά μεταλλαξιογόνες ουσίες χωρίς να γνωρίζουν πώς να προστατευτούν. Η γνώση των κινδύνων αυτών δεν πρέπει να είναι προνόμιο· πρέπει να είναι αυτονόητο δικαίωμα για ολους.

Και εδώ αναδεικνύεται ένα ευρύτερο ζήτημα. Σε μια χώρα όπου ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει από τις συχνότερες αιτίες θανάτου, η συστηματική έκθεση ενός μεγάλου αγροτικού πληθυσμού σε χημικές ουσίες χωρίς οργανωμένη, υποχρεωτική και επαναλαμβανόμενη ενημέρωση συνιστά σοβαρό κενό δημόσιας υγείας.

Δεν αρκεί η έγκριση κυκλοφορίας ενός προϊόντος.

Δεν αρκούν οι οδηγίες με μικρά γράμματα στη συσκευασία.

Η πρόληψη δεν μπορεί να βαραίνει αποκλειστικά τον πολίτη όταν η έκθεση είναι επαγγελματική και επαναλαμβανόμενη.

Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει συστηματική εκπαίδευση, πιστοποιημένα προγράμματα ενημέρωσης, ουσιαστικούς ελέγχους και καταγραφή επιδημιολογικών δεδομένων που να φωτίζουν τις πιθανές συσχετίσεις επαγγελματικής έκθεσης και κακοηθειών. Όταν η επιστήμη μιλά για πιθανή καρκινογόνο ή μεταλλαξιογόνο δράση ορισμένων ουσιών, η απουσία οργανωμένης εκπαίδευσης του αγροτικού πληθυσμού είναι σοβαρό έλλειμμα πολιτικής υγείας.

Δεν μπορεί να συζητούμε για εθνική στρατηγική κατά του καρκίνου και ταυτόχρονα να αφήνουμε τους ανθρώπους της υπαίθρου να εργάζονται καθημερινά εκτεθειμένοι σε δυνητικά καρκινογόνες ουσίες χωρίς συστηματική προστασία και επίσημη ενημέρωση.

Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΨΕΚΑΖΕΤΑΙ ΜΕ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ.

@highlight

Δήμητρα Μπιδέλη

Παθολόγος -Ογκολόγος